کمک به قطب شمال: ترکیب علم غربی و دانش بومی

ماهی «چار قطبی» (Arctic char)، با قزل‌آلا و سالمون، خویشاوند است و شکم صورتی-قرمز آن مشهور است. این ماهی یکی از منابع اصلی غذایی میلیون‌ها نفر در قطب شمال است. اما تغییرات اقلیمی این منبع را تهدید می‌کند، زیرا قطب شمال دو تا چهار برابر سریع‌تر از سایر نقاط جهان در حال گرم شدن است. 

«ماریان فالاردو»، بوم‌شناس دریایی قطبی در دانشگاه تلوک (Université TÉLUQ) کبک، پژوهش می‌کند که تغییرات اقلیمی چگونه اکوسیستم‌های دریایی شمالگان و منافع آن برای مردم را دگرگون می‌کند. هدف او کمک به جوامع شمالی برای سازگاری با این محیط در حال تغییر است. در سال ۲۰۲۲، او همراه با همکارانش مطالعه‌ای منتشر کرد که نشان می‌داد چگونه می‌توان شیلات کوچک‌مقیاس در قطب شمال را در برابر تغییرات اقلیمی مقاوم‌تر کرد.

بخش بزرگی از تحقیقات فالاردو همکاری نزدیک با جوامع بومی ساحلی است. در یکی از مطالعات ۲۰۲۲، او داده‌های زیست‌فیزیکی ماهی چار را با مشاهدات ماهیگیران اینوئیت ترکیب کرد تا تغییرات زمان مهاجرت ماهی‌ها طی ۳۰ سال بررسی شود. این رویکرد مشترک نشان داد تغییرات یخ‌های فصلی چگونه بر رژیم غذایی و کیفیت تغذیه‌ای ماهی‌ها اثر گذاشته است.

فالاردو می‌گوید: «در قطب شمال، مردمان بومی هزاران سال است که زندگی می‌کنند و دانش عمیقی درباره زمین، دریا، حیوانات و تغییرات آن دارند. تحقیقات من بدون این ارتباط‌ها ممکن نبود.»

او توضیح می‌دهد که پدیده‌ای به نام «تقویت قطبی» (Arctic amplification) باعث می‌شود قطب شمال تا چهار برابر سریع‌تر از سایر نقاط جهان گرم شود. این امر کاهش پوشش یخ دریا و تغییرات گسترده در گیاهان، جانوران و انسان‌ها را در پی دارد. فالاردو تأکید می‌کند که همه جهان به این منطقه متصل است و تغییرات آن پیامدهای جهانی دارد.

در پروژه‌هایش، او دانشمندان رشته‌های مختلف و همچنین دارندگان دانش بومی را گرد هم می‌آورد تا آینده این سیستم‌های اجتماعی-اکولوژیک را بررسی کنند. او به طور مثال ذکر می‌کند: داده‌های زیستی نشان می‌داد رژیم غذایی ماهی‌ها بیشتر شبیه تغذیه در آب‌های آزاد است. در همان زمان، ماهیگیران اینوئیت مشاهده کرده بودند که ماهی‌ها دورتر از ساحل دیده می‌شوند، زیرا آب‌های کم‌عمق سریع‌تر گرم می‌شوند. این مشاهدات با داده‌های علمی هم‌خوانی داشت و درک کامل‌تری از تغییرات فراهم کرد.

فالاردو همچنین درباره چالش‌های جنسیتی در رشته خود سخن می‌گوید: لباس‌های تحقیقات میدانی بیشتر برای مردان طراحی شده‌اند و زنان با مشکلاتی مانند نبود تجهیزات مناسب روبه‌رو هستند. او بر اهمیت ایجاد محیطی فراگیر برای همه جنسیت‌ها در پژوهش‌های میدانی تأکید دارد.

در پایان، او می‌گوید که تأثیر تحقیقاتش ممکن است به سرعت دیده نشود، اما امیدوار است تغییرات در دانشگاه‌ها و پژوهش‌ها مسیر آینده را روشن‌تر کند.

نظرات